#KolektifAnlamÜretimi #Örgütselİletişi #LiderlikStratejileri #KurumsalBelirsizlikYönetim#EkipDinamikleri

Bir grup asker, çıktıkları operasyonda arazinin ortasında, sisli bir havada yönlerini kaybettiklerini düşünmekteydiler, o sırada bir askerin çantasından harita …
Weick’e göre insanlar, karmaşık problemleri çözüme kavuşturmak ve bireysel ya da ortak hedeflere ulaşmak için kolektif yapılar oluşturur; çeşitli gruplara katılırlar. Kurumlar da tam olarak bu nedenle vardır: belirsizliği azaltmak, dünyaya öngörülebilirlik, kesinlik ve kontrol kazandırmak. Bu noktada iletişim, anlamın nasıl üretildiği ve paylaşıldığını açıklayan merkezi bir işleve sahiptir.

Organizasyonlar, çevredeki belirsizliği ve çok anlamlılığı azaltma imkanı sağlar. Çünkü aynı olaylar, bireylerin geçmiş deneyimleri, kişilikleri, amaçları ve bilgi düzeyleri doğrultusunda birbirinden tamamen farklı biçimlerde yorumlanabilir. Örneğin bir şirkette iki çalışana patronun acil görüşme talebi iletilsin; biri bu bilgiyi işten çıkarılacağı şeklinde anlamlandırabilirken, diğeri terfi haberi alacağını düşünebilir. Oysa toplantının sebebi her iki varsayımdan da bağımsız olabilir. Bu basit örnek, anlamın iletilen mesajın içinde hazır olarak bulunmadığını, bireyler tarafından aktif biçimde inşa edildiğini gösterir.

Bu noktada sistemlerin en önemli unsurlarından biri liderlerdir. Takipçilerin davranışları, liderlerin ortaya koyduğu söylemler ve stratejiler doğrultusunda şekillenir. Strateji, ancak takipçiler tarafından inanılır ve kabul edilirse anlam kazanır. Böylece sistem kurulabilir ve işler hâle gelir. Bu sistemin içinde bireylerin hisleri hem kişisel dinamikleri hem de kurumun etkileşim biçimini belirler.

Kurumsallık elbette önemlidir; ancak stratejinin varlığı, bireylerin zihinlerinde akış hâlini mümkün kılan bir süreç yaratır. Net bir strateji, insanların kendi kontrol alanlarını daha geniş hissetmelerine, daha çevik davranabilmelerine izin verir. Bu yapı, ekiplerin düşme anlarını tolere edebilmesini, birbirlerini destekleyebilmesini ve güvenli bir çalışma ortamının oluşmasını sağlar. Bir kriz anında strateji, ortak bir zihniyetle hizalanmış aksiyonların ortaya çıkmasına imkân tanır.

Tıpkı o kaybolmuş askerler gibi… Sis içinde yönlerini kaybettiklerinde, içlerinden birinin çantasından çıkan harita grubun ilerlemesini sağladı ve onları güvenli bir yerleşim yerine ulaştırdı. Ancak sonradan fark ettiler ki kullanılan harita aslında o bölgenin haritası değildi.

Ama işe yaradı. Çünkü harita doğru olmadığı hâlde yol gösterdi. Askerlerin içindeki belirsizliği azalttı, ortak bir yön duygusu yarattı ve eyleme geçmelerini sağladı.

Stratejinin her zaman %100 doğru olması gerekmez, ancak ilerlemeyi mümkün kılan anlamı ve yönü sağlayabilir. Stratejinin varlığı ile insanlar bir arada kalır, sistem oluştururlar.

Haritanın nesnel gerçekliğinin yanlış olması, onun kolektif aksiyon ve ortak anlam yaratma gücünü ortaya çıkarmasına engel olamamaktadır.

Kaynakça

Shannon, C. E., & Weaver, W. (1949). The Mathematical Theory of Communication. University of Illinois Press.

Weick, K. E. (1979). The Social Psychology of Organizing (2nd ed.). Addison-Wesley.

Weick, K. E. (1995). Sensemaking in Organizations. Sage Publications.